Inhoudsopgave
Het debat over alcohol en gezondheid is de afgelopen jaren verschoven. Werd vroeger een glas rode wijn per dag geprezen, recente meta-analyses stellen dat geen enkel niveau van alcoholconsumptie volledig risicovrij is. Wat weten we echt?
Wat is bewezen over alcohol en gezondheid?
Alcohol is een groep 1-carcinogeen (IARC) — bewezen kankerverwekkend voor zeven kankersoorten, waaronder borst-, lever-, darm- en slokdarmkanker. Het risico begint al bij lage consumptie. Voor hart- en vaatziekten is het beeld genuanceerder: er is een J-curve waarbij licht drinken (1-2 eenheden per dag) gepaard gaat met lager cardiovasculair risico vergeleken met absoluut niet drinken. Maar recente Mendeliaanse randomisatiestudies suggereren dat dit een statistische artefact kan zijn.
Huidige aanbevelingen
De Nederlandse aanbeveling is: bij voorkeur geen alcohol. Als je tóch drinkt: maximaal 1 glas per dag. De Britse NHS stelt 14 eenheden per week als maximum, gespreid over minimaal drie dagen. Vrouwen hebben een lagere alcoholtolerantie dan mannen door een lager lichaamsvolume en minder alcoholdehydrogenase (het enzym dat alcohol afbreekt).
Effect op slaap en hersenen
Alcohol verstoort de slaap: het versnelt het inslapen maar vermindert REM-slaap en diepe slaap significant. Je slaapt minder herstellend. Chronisch alcoholgebruik verkleint de hippocampus (geheugencentrum) aantoonbaar. Zelfs twee glazen per dag over langere periode heeft meetbare effect op grijze stof.
Als je wilt minderen
Alcoholvrije bieren, mocktails en spuitwater zijn betere sociale vervangers dan ooit. Stel “alcoholvrije dagen” in — minstens twee per week. Drink niet uit gewoonte maar bewust. Als je merkt dat je zonder alcohol moeilijk kunt slapen of ontspannen, is dat een signaal van fysieke afhankelijkheid — bespreek dit dan met je huisarts.
Bronnen
- GBD 2016 Alcohol Collaborators. Alcohol use and burden for 195 countries. Lancet, 2018.
- Wood AM et al. Risk thresholds for alcohol consumption. Lancet, 2018.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg je huisarts voor persoonlijk advies.
